Kluczowe ustalenia

  • Szybki szacunek GUS z 1 lipca 2026 pokazał inflację CPI w czerwcu na poziomie 2,5 proc. r/r — dokładnie w punktowym celu inflacyjnym NBP. To wyraźnie mniej niż 3,1 proc. w maju i poniżej konsensusu ekonomistów, który zakładał ok. 2,7 proc. — odczyt był więc zaskoczeniem „w dół”.
  • Cel NBP to 2,5 proc. z pasmem odchyleń +/- 1 pkt proc. (przedział 1,5-3,5 proc.). Czerwcowy odczyt trafił w sam środek celu.
  • W ujęciu miesięcznym ceny spadły o 0,5 proc. (deflacja m/m).
  • Ceny żywności i napojów bezalkoholowych spadły o 0,3 proc. r/r — to pierwszy ujemny roczny odczyt cen żywności od października 2016 r.
  • Nośniki energii wciąż drożeją rok do roku (+4,8 proc. r/r), ale w samym czerwcu potaniały o 0,4 proc. m/m.
  • Dobry odczyt zbiegł się z końcem osłony cen paliw: pakiet CPN wygasł 30 czerwca, a od 1 lipca na paliwa wróciła podstawowa stawka VAT 23 proc.

Kontekst i tło

Cel inflacyjny NBP wynosi 2,5 proc. z dopuszczalnym pasmem odchyleń plus/minus 1 punkt procentowy — czyli przedział od 1,5 do 3,5 proc. Formalnie inflacja była „w celu” już wtedy, gdy mieściła się w tym paśmie, ale czerwcowy odczyt jest wyjątkowy, bo trafił dokładnie w punktową wartość celu. Dla porównania: jeszcze w maju 2026 CPI wynosił 3,1 proc. r/r, a w latach szczytu drożyzny liczony był w kilkunastu procentach.

Rok 2026 to dla polskiej polityki pieniężnej okres luzowania. Stopa referencyjna NBP przed lipcowym posiedzeniem Rady Polityki Pieniężnej wynosiła 3,75 proc. — po serii obniżek z poziomu 5,75 proc. z 2024 r. Spadająca inflacja daje Radzie argument do dalszego cięcia, ale każda decyzja waży też ryzyko odbicia cen w kolejnych miesiącach.

Odczyt za czerwiec ma jeszcze jedno ograniczenie: to na razie szybki szacunek. Pełny raport GUS z rozbiciem na tzw. inflację bazową — czyli miarę, która pomija najbardziej zmienne ceny żywności i energii i najlepiej pokazuje trwałość procesu — ma zostać opublikowany dopiero 15 lipca 2026. Dopiero wtedy będzie można ocenić, czy dezinflacja sięga rdzenia koszyka, czy opiera się głównie na taniejących paliwach i żywności.

Szczegółowa analiza

Sercem czerwcowego zaskoczenia jest połączenie efektu bazy i realnych spadków cen. Money.pl podało, że zmiana okazała się głębsza od prognoz — konsensus ekonomistów zakładał ok. 2,7 proc., a GUS pokazał 2,5 proc. r/r. W ujęciu miesiąc do miesiąca ceny towarów i usług konsumpcyjnych spadły o 0,5 proc., co oznacza, że przeciętny koszyk zakupowy w czerwcu był tańszy niż w maju.

Inflacja spadła do celu NBP. Jest jednak jeden powód, by nie cieszyć się za wcześnie

Źródło: direct.money.pl

Największą sensacją są ceny żywności. Żywność i napoje bezalkoholowe potaniały o 0,3 proc. rok do roku — i, jak zwróciła uwagę „Rzeczpospolita”, to pierwsza ujemna roczna dynamika cen żywności od października 2016 r. Przez blisko dekadę żywność w Polsce co miesiąc drożała w ujęciu rocznym; czerwiec 2026 przełamał ten trend. Dla portfeli to sygnał realny, ale ostrożnie: ujemna dynamika roczna oznacza, że ceny są niższe niż rok wcześniej, a nie że w sklepach nagle wszystko staniało — duża część tego efektu to wysoka baza z 2025 r.

Odmienną historię opowiadają nośniki energii. W ujęciu rocznym wciąż drożeją — +4,8 proc. r/r — ale w samym czerwcu potaniały o 0,4 proc. m/m. To pokazuje, że dodatnia dynamika roczna ciągnie się głównie za sprawą podwyżek sprzed miesięcy, podczas gdy bieżący ruch cen energii jest już lekko w dół. Właśnie takie rozjazdy między ujęciem rocznym a miesięcznym sprawiają, że jednomiesięczny odczyt bywa mylący.

I tu pojawia się główny znak zapytania nad trwałością dezinflacji: paliwa. Rządowy pakiet CPN — osłona cen paliw — wygasł 30 czerwca, a od 1 lipca na paliwa silnikowe wróciła podstawowa stawka VAT 23 proc. Według Polsat News kierowcy mogą zapłacić za pełny bak nawet o ponad 40 zł więcej. Ponieważ czerwcowy odczyt jeszcze nie obejmował podwyżki paliw, ekonomiści zgodnie ostrzegają, że lipiec przyniesie ruch inflacji w górę — czerwcowe 2,5 proc. może więc okazać się lokalnym dołkiem, a nie trwałym poziomem. Skala tego odbicia pozostaje przedmiotem sporu prognostów i będzie zależeć też od zachowania cen ropy oraz kursu złotego.

Wszystko to trafia na biurko Rady Polityki Pieniężnej w newralgicznym momencie. Posiedzenie RPP 7-8 lipca 2026 jest posiedzeniem projekcyjnym — Rada dostaje wtedy nową projekcję inflacji i PKB (Raport o inflacji), która sięga wzrokiem dalej niż jednomiesięczny odczyt. Przy stopie referencyjnej 3,75 proc. decydenci muszą wyważyć dobrą wiadomość z czerwca przeciwko zapowiadanemu lipcowemu odbiciu cen paliw.

Podsumowanie

Inflacja w Polsce w czerwcu 2026 spadła do 2,5 proc. rok do roku i trafiła dokładnie w cel NBP — to fakt potwierdzony przez GUS i szeroko opisany. Żywność potaniała pierwszy raz w ujęciu rocznym od 2016 r., a ceny w skali miesiąca spadły o 0,5 proc. Jest jednak wyraźne „ale”: dobry odczyt powstał, zanim od 1 lipca na paliwa wrócił 23-proc. VAT po wygaśnięciu rządowej osłony CPN. Dlatego ekonomiści studzą entuzjazm — czerwcowe 2,5 proc. może być chwilowym dołkiem przed lipcowym odbiciem. Pełny obraz, w tym trwałość spadku i inflacja bazowa, będzie znany 15 lipca, a decyzję o stopach RPP podejmie na posiedzeniu 7-8 lipca.