Kluczowe ustalenia

  • Zarzut "70% na utrzymanie fundacji" jest nieprawdziwy. Według publicznie dostępnych rozliczeń, koszty administracyjne Fundacji WOŚP wynoszą ok. 8% kosztów ogółem — pozostałe ok. 92% trafia na cele statutowe (zakup sprzętu, programy medyczne, edukacja).
  • Złoty Melon Sp. z o.o. (KRS 0000158131) to spółka, w której Fundacja WOŚP posiada 100% udziałów. Prezesem zarządu jest Jerzy Owsiak. Wypracowane zyski wracają do fundacji w postaci dywidend.
  • Festiwal Pol'and'Rock NIE jest finansowany ze środków zebranych podczas styczniowych Finałów WOŚP. Stowarzyszenie Demagog ocenia tę tezę jako "Fałsz". Festiwal pokrywany jest z darowizn celowych, sponsoringu komercyjnego oraz przychodów spółki Złoty Melon.
  • Sprzęt medyczny przekazywany szpitalom przez WOŚP to darowizna, nie dzierżawa. Szpitale nie ponoszą żadnych opłat na rzecz fundacji za jego użytkowanie. Fundacja zachowuje jedynie prawo kontroli zgodne z art. 893 Kodeksu cywilnego — m.in. zakaz komercyjnego użycia i transferu sprzętu do innej placówki bez zgody.
  • WOŚP jest organizacją pożytku publicznego (OPP) — podlega rygorystycznym obowiązkom sprawozdawczym wobec Narodowego Instytutu Wolności (NIW-CRSO). Sprawozdanie finansowe za 2024 rok zostało opublikowane 16 maja 2025.
  • Stawka odpisu podatkowego na OPP wynosi obecnie 1,5% (po podniesieniu z 1% w rozliczeniach od roku 2022) — to jeden z mechanizmów finansowania Fundacji obok zbiórki publicznej i sponsoringu.

Kontekst i tło

Fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy (KRS 0000030897) działa od 2 marca 1993 roku. W ciągu 33 finałów (do stycznia 2025) zebrała blisko 2,5 miliarda złotych i sfinansowała zakup ponad 80 tysięcy urządzeń medycznych, które trafiły do szpitali w całej Polsce.

Wokół Fundacji od lat funkcjonuje stała wiązka zarzutów: o "rozkradanie" środków, finansowanie Pol'and'Rock z puszek finałowych, "dzierżawę" sprzętu zamiast oddawania go w darze, a także o powiązaną spółkę Złoty Melon. Większość tych zarzutów była przedmiotem niezależnej weryfikacji przez Stowarzyszenie Demagog (sygnatariusza International Fact-Checking Network) oraz portal Konkret24 z TVN24. Wnioski tych weryfikacji są spójne i potwierdzone dokumentami źródłowymi z KRS, NIW oraz sprawozdań finansowych samej Fundacji.

WOŚP jako organizacja pożytku publicznego (OPP) ma obowiązek corocznie publikować sprawozdania finansowe i merytoryczne w bazie sprawozdań OPP prowadzonej przez NIW-CRSO. Sprawozdania te są badane przez niezależnego biegłego rewidenta — to standard wymagany przez ustawę o rachunkowości dla podmiotów o przychodach przekraczających próg ustawowy.

Szczegółowa analiza

1. Struktura kosztów Fundacji WOŚP

Tezę o "70% środków na utrzymanie fundacji" weryfikują rozliczenia publikowane przez WOŚP oraz analizy niezależnych portali. Dla przykładu, według wyliczenia za rok 2022 cytowanego w analizach internetowych: WOŚP wydała na działalność statutową ok. 237 mln zł, a koszty administracyjne wyniosły 8,5 mln zł — co daje ok. 3,5% relacji administracja/statutowe. Również portal BiznesInfo, opisując rozliczenie 33. Finału (289 mln zł zebrane w styczniu 2025), wskazuje na podobny rząd wielkości — ok. 8% kosztów administracyjnych, ok. 92% na cele statutowe.

Co istotne, Fundacja konsekwentnie deklaruje, że koszty administracyjne nie są pokrywane bezpośrednio ze środków zebranych podczas Finału ani z odpisu 1,5% podatku. Źródłem ich finansowania są inne strumienie: odsetki od lokat bankowych (na których środki czekają na rozstrzygnięcie przetargów na sprzęt medyczny), darowizny celowe na działalność operacyjną oraz przychody spółki Złoty Melon.

2. Spółka Złoty Melon Sp. z o.o.

Złoty Melon Sp. z o.o. jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS 0000158131. Według oficjalnej strony spółki (zlotymelon.pl) oraz danych KRS, Fundacja WOŚP posiada w niej 100% udziałów. Prezesem zarządu jest Jerzy Owsiak.

Spółka została powołana — jak czytamy w jej własnym opisie — "przede wszystkim chęcią wyraźnego oddzielenia działalności statutowej od działalności gospodarczej". Działa od 2003 roku, prowadzi sprzedaż detaliczną przez Internet (sklep SiemaShop), obsługę partnerów sponsorskich Fundacji oraz produkcję wykonawczą festiwalu Pol'and'Rock. Według własnej deklaracji spółki, dotychczas przekazała Fundacji WOŚP dywidendy w łącznej wysokości 19 965 171,12 zł — pieniądze te zasilają cele statutowe Fundacji.

Bankier.pl, opisując model spółki, cytuje fragment jej sprawozdania: spółka ma "wspierać Fundację (…) w postaci dywidendy. Dzięki temu, że Fundacja WOŚP założyła spółkę Złoty Melon z o.o. — korzysta ze zwolnień podatkowych, z których nie mogłaby korzystać, gdyby bezpośrednio prowadziła działalność gospodarczą". To standardowy model dla dużych OPP — własna spółka komercyjna obsługująca działalność gospodarczą oddzielnie od pożytku publicznego.

3. Finansowanie festiwalu Pol'and'Rock

Pol'and'Rock (do 2017 roku jako Przystanek Woodstock) jest organizowany przez WOŚP od 1995 roku. Krytycy fundacji od lat zarzucają, że festiwal jest finansowany z pieniędzy zebranych podczas styczniowych Finałów WOŚP. Stowarzyszenie Demagog jednoznacznie ocenia tę tezę jako "Fałsz".

W swojej weryfikacji z sierpnia 2023 roku Demagog wskazuje, że "WOŚP rozlicza każdy finał, wskazując konkretne kwoty przeznaczone na różne cele związane ze wsparciem przede wszystkim polskich szpitali. Na liście nie widnieje organizacja Pol'and'Rock Festival. Pol'and'Rock udaje się organizować dzięki sponsorom, których listę co roku można znaleźć". Festiwal ma zatem osobny model finansowy: darowizny celowe od darczyńców wpłacane bezpośrednio z przeznaczeniem na festiwal, sponsoring komercyjny (partnerzy strategiczni), a także przychody spółki Złoty Melon, która jest wykonawcą imprezy.

Już w 2014 roku, w rozmowie z Gazetą Lubuską, Jerzy Owsiak mówił: "Całym jego wykonawcą jest firma Złoty Melon, powołana przez fundację WOŚP. A więc nikt za nas tego nie robi, cały Przystanek Woodstock robimy sami". W tej samej publikacji wskazano, że festiwal ma kilkunastu sponsorów, w tym kilku strategicznych z umowami wieloletnimi.

4. Sprzęt w szpitalach — darowizna, nie dzierżawa

Najnowsza weryfikacja Demagoga z 28 stycznia 2026 roku — w odpowiedzi na wpis posłanki Agnieszki Wojciechowskiej van Heukelom o tym, że "WOŚP nie daje szpitalom sprzętów, tylko je użycza w leasingu" — stwierdza wprost: "Sprzęt jest przekazywany szpitalom przez Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy w formie darowizny. Fundacja ma jednak prawo do kontrolowania obdarowanego w ściśle określonym zakresie, na podstawie art. 893 Kodeksu cywilnego."

Sama Fundacja na swojej stronie (wosp.org.pl/medycyna/sprzet) wymienia konkretne klauzule umowy darowizny:

  • "przedmiot darowizny nie może być używany do celów komercyjnych";
  • "przedmiot darowizny musi być wykorzystywany w sposób ciągły w leczeniu osób, dla których został przeznaczony";
  • "przedmiot darowizny powinien pozostawać na oddziale, dla którego został przekazany i nie może bez zgody Fundacji zmieniać miejsca swego pierwotnego przeznaczenia";
  • "bez zgody Fundacji, przedmiot darowizny nie może zostać przekazany w jakiejkolwiek formie osobie trzeciej (np. innemu szpitalowi)".

Z prawnego punktu widzenia są to polecenia darczyńcy w rozumieniu art. 893 Kodeksu cywilnego — prawo cywilne dopuszcza takie zastrzeżenia przy darowiznach. To istotna różnica wobec dzierżawy, w której obdarowany płaci czynsz, a właścicielem rzeczy pozostaje wydzierżawiający. Tutaj szpital staje się pełnoprawnym właścicielem, a Fundacja zachowuje jedynie prawo kontroli sposobu wykorzystania sprzętu zgodnie z poleceniem darczyńcy.

5. Status OPP i nadzór państwowy

Fundacja WOŚP posiada status organizacji pożytku publicznego — co potwierdza zarówno jej własne sprawozdanie finansowe, baza KRS (numer 0000030897), jak i Wikipedia. Jako OPP fundacja podlega obowiązkom sprawozdawczym wobec Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO).

Według informacji NIW: "Organizacje pożytku publicznego zamieszczają zatwierdzone przez właściwy organ organizacji sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie merytoryczne ze swojej działalności za ubiegły rok w bazie sprawozdań organizacji pożytku publicznego. Obowiązek ten dotyczy wszystkich organizacji pożytku publicznego."

Sprawozdanie Fundacji WOŚP za rok 2024 (okres 1 stycznia – 31 grudnia 2024) zostało udostępnione publicznie 16 maja 2025 roku. Stawka odpisu podatkowego na OPP wynosi obecnie 1,5% — została podniesiona z poprzednich 1% w rozliczeniach od roku 2022. To jeden ze stałych strumieni finansowania OPP w Polsce, obok wpływów ze zbiórek publicznych, sponsoringu i darowizn.

Podsumowanie

Najpopularniejsze zarzuty wobec WOŚP nie znajdują potwierdzenia w dokumentach. Koszty administracyjne fundacji oscylują w granicach kilku procent (a nie 70%) i nie są pokrywane z puszek finałowych. Spółka Złoty Melon jest w pełni kontrolowana przez Fundację, a jej zysk wraca w postaci dywidend na cele statutowe. Festiwal Pol'and'Rock ma osobne finansowanie ze sponsoringu i darowizn celowych, co potwierdza fact-check Demagoga. Sprzęt medyczny trafia do szpitali w formie darowizny, a nie dzierżawy — szpitale nie płacą fundacji za jego użytkowanie, choć zobowiązują się do określonych warunków zgodnych z art. 893 Kodeksu cywilnego. Fundacja jako organizacja pożytku publicznego podlega cyklicznym sprawozdaniom przed Narodowym Instytutem Wolności, co umożliwia każdemu obywatelowi sprawdzenie tych danych w bazie OPP.