Kluczowe ustalenia

Komunikat MON o ostatnich przygotowaniach do obchodów Święta Wojska Polskiego

Źródło: gov.pl

  • Oficjalne liczby edycji 2026: ok. 1800 żołnierzy w kolumnach pieszych, w tym 103 kobiety, ponad 300 jednostek sprzętu Wojsk Lądowych i 60 statków powietrznych. W przygotowanie defilady i parady morskiej zaangażowanych było ok. 9 tys. żołnierzy.
  • Liczba maszerujących nie jest rekordem. W 2023 r. w defiladzie na Wisłostradzie wzięło udział ok. 2000 żołnierzy, a w defiladzie „Wierni Polsce” w Katowicach w 2019 r. — ponad 2600 żołnierzy i 27 pododdziałów kompanii reprezentacyjnych.
  • Rekord dotyczy sprzętu naziemnego. Ponad 300 jednostek w 2026 r. wobec ok. 200 pojazdów w 2018 r. i ok. 200 jednostek sprzętu w 2023 r.
  • Lotnictwo jest wyraźnie słabsze niż w poprzednich edycjach. 60 statków powietrznych w 2026 r. wobec 92 w 2023 r. i ponad 100 samolotów i śmigłowców w 2018 r. Portal Strefa Obrony zestawił tę liczbę z rekordową defiladą z czasów PRL, w której wzięło udział 275 samolotów — ponad cztery i pół raza więcej.
  • Równolegle z defiladą na Wisłostradzie, zaplanowaną na godz. 12.00, na Zatoce Gdańskiej odbyła się parada morska — również o 12.00, a nie o 11.30, jak podawała część zapowiedzi. Według portalu Strefa Obrony popłynęło w niej łącznie 21 okrętów Marynarki Wojennej RP i państw sojuszniczych.
  • Najświeższa udokumentowana kwota kosztu takiej uroczystości to 2,6 mln zł — tyle wyniosła defilada z 2018 r., z zastrzeżeniem samego autora wyliczenia, że nie wiadomo, czy obejmuje ona wszystkie pozycje, w tym loty myśliwców.

Kontekst i tło

Defilada z okazji Święta Wojska Polskiego wróciła na warszawską Wisłostradę stosunkowo niedawno i z przerwami. Pierwszy raz przeszła tamtędy 15 sierpnia 2018 r. jako Wielka Defilada Niepodległości, zorganizowana w stulecie odzyskania niepodległości — wcześniej defilady odbywały się w Alejach Ujazdowskich. Według materiału Najwyższej Izby Kontroli przed trybuną honorową przejechało wtedy 200 pojazdów wojskowych, a nad głowami zebranych przeleciało ponad 100 samolotów i śmigłowców.

Rok później centralne obchody przeniesiono do Katowic — defilada „Wierni Polsce” zgromadziła ponad 2600 żołnierzy, 27 pododdziałów kompanii reprezentacyjnych i 60 pocztów sztandarowych, a nad miastem przeleciało 60 statków powietrznych. Potem przyszła kilkuletnia przerwa: w latach 2020–2021 defilady nie organizowano ze względu na zagrożenie epidemiczne, a w 2022 r. resort obrony również z niej zrezygnował. Wielki pokaz wrócił w 2023 r., gdy na Wisłostradzie zaprezentowano ok. 200 jednostek sprzętu i 92 statki powietrzne w asyście ok. 2000 żołnierzy.

Powrót defilady Wojska Polskiego w 2023 r. po przerwie z lat 2020–2022

Źródło: businessinsider.com.pl

Tegoroczne obchody odbyły się pod hasłem „Polska SAFE – Bezpieczna Polska” i miały szerszą formułę niż sama defilada: obok przemarszu na Wisłostradzie zaplanowano paradę morską w Gdyni, pokazy sprzętu w dziesięciu miastach oraz rekonstrukcję Bitwy Warszawskiej w Ossowie 16 sierpnia. Nazwa obchodów wprost odsyła do unijnego instrumentu pożyczkowego, wokół którego od miesięcy trwa spór rządu z Pałacem Prezydenckim — i to sprawia, że tegoroczne liczby czyta się jako argument w sporze o pieniądze na zbrojenia, a nie tylko jako program wojskowej uroczystości.

Szczegółowa analiza

Dwie wersje superlatywu. Rozbieżność między wypowiedzią wiceministra a komunikatem resortu nie jest kosmetyczna. Paweł Bejda mówił o największej defiladzie z okazji Święta Wojska Polskiego w historii Polski — to zawężenie do jednej rodziny uroczystości. Komunikat MON na gov.pl oraz relacje mediów poszły dalej: „Będzie to największa defilada Wojska Polskiego w historii”, bez żadnego ograniczenia. Ta druga formuła obejmuje także defilady sprzed 1989 r., a więc otwiera porównanie, którego liczby z 2026 r. nie wygrywają. Szef Sztabu Generalnego gen. Wiesław Kukuła po próbie generalnej ograniczył się do zapewnienia o gotowości: „Próbę generalną kończymy z satysfakcją. Wszystko poszło zgodnie z planami. Jesteśmy przygotowani do defilady”.

Żołnierze: mniej niż w dwóch ostatnich dużych edycjach. Resort podał, że w kolumnach pieszych wystąpi ok. 1800 żołnierzy, w tym 103 kobiety. To mniej niż ok. 2000 żołnierzy w 2023 r. i wyraźnie mniej niż ponad 2600 w Katowicach w 2019 r. Odrębną liczbą jest 9 tys. żołnierzy zaangażowanych w przygotowanie obchodów — to obsługa całego przedsięwzięcia w Warszawie i Gdyni, a nie uczestnicy przemarszu. Warto też zauważyć, że część mediów zaokrągliła 1800 do „blisko 2 tys.” — takie zaokrąglenie nie pochodzi z komunikatów resortu, a różnica akurat w tym miejscu decyduje o tym, czy tegoroczna liczba zbliża się do wyniku z 2023 r.

Defilada „Wierni Polsce” w Katowicach, 15 sierpnia 2019 r.

Źródło: ipn.gov.pl

Pojazdy: tu rekord się broni. Ponad 300 jednostek sprzętu Wojsk Lądowych to najwięcej z porównywanych edycji. Materiał NIK opisujący defiladę 2018 r. mówi o 200 pojazdach, a zapowiedzi edycji 2023 r. — o 200 jednostkach sprzętu wojskowego i 92 statkach powietrznych. Na Wisłostradzie miały pojawić się czołgi Abrams, K2 i Leopard 2, transportery Rosomak oraz bojowe wozy piechoty Borsuk. Jeśli więc superlatyw MON odnieść wyłącznie do sprzętu naziemnego — a właśnie taką metrykę podkreślał Bejda, mówiąc o „największej ilości sprzętu” — jest on obroniony.

Lotnictwo: najsłabszy punkt tezy o rekordzie. 60 statków powietrznych to mniej niż 92 w 2023 r., mniej niż ponad 100 maszyn w 2018 r. i dokładnie tyle samo, ile przeleciało nad Katowicami w 2019 r. Skalę historycznego dystansu pokazuje zestawienie portalu Strefa Obrony: rekordowa defilada z czasów PRL zgromadziła 275 samolotów, czyli ponad cztery i pół raza więcej. Nowością jakościową, a nie ilościową, był debiut polskich myśliwców F-35 „Husarz” — trzy pierwsze maszyny przyleciały do bazy w Łasku w maju 2026 r. i po raz pierwszy wzięły udział w defiladzie z okazji Święta Wojska Polskiego.

Ile to kosztuje — pytanie bez pełnej odpowiedzi. Business Insider Polska, opisując przygotowania do defilady 2023 r., podał, że defilada w 2018 r. kosztowała 2,6 mln zł, od razu zastrzegając, że „trudno powiedzieć, czy MON wlicza w to wszystkie koszty” i że niewykluczone, iż nie obejmuje ona lotów myśliwców. To zastrzeżenie ma ciężar gatunkowy: według analizy Money.pl godzina lotu F-16 to kilkadziesiąt tysięcy złotych, a sama defilada wojskowa to wydatek minimum miliona złotych. W nowszych danych resortu, przywoływanych przez Business Insider, średni koszt godziny lotu F-16 to 76 859 zł. Osobno wypada porównanie w czasie: portal INNPoland wyliczył, że 2,6 mln zł z 2018 r. po uwzględnieniu skumulowanej inflacji odpowiadało w 2023 r. ponad 4 mln zł — czyli sama kwota nominalna sprzed ośmiu lat nie jest dobrym punktem odniesienia dla tegorocznego budżetu.

Kontekst polityczny: defilada w środku sporu o SAFE. Hasło obchodów odsyła do instrumentu, który podzielił rząd i prezydenta. Karol Nawrocki 12 marca 2026 r. zawetował ustawę o pożyczce SAFE, ogłaszając decyzję w orędziu. Uzasadniał ją tym, że jest to kredyt zaciągany na 45 lat, którego koszt odsetek może wynieść nawet 180 mld zł, oraz że „Bruksela poprzez tzw. zasadę warunkowości może arbitralnie wstrzymać finansowanie, a nasze państwo i tak nadal będzie musiało spłacać ten dług”. W uzasadnieniu weta wskazano też, że ustawa pozwala organom UE na przejęcie „kompetencji organów władzy państwowej w postaci współdecydowania o uzbrojeniu i sprzęcie wojskowym Sił Zbrojnych RP”. Jako alternatywę prezydent zaproponował finansowany przez NBP mechanizm „SAFE 0 procent” na ok. 185 mld zł, który — jak przekonywał — nie wiązałby się z odsetkami.

Rząd poszedł swoją drogą: 8 maja 2026 r. w Warszawie ministrowie obrony i finansów wraz z przedstawicielami Banku Gospodarstwa Krajowego i unijnymi komisarzami podpisali umowę pożyczki SAFE na 43,7 mld euro, czyli ok. 190 mld zł. Ten ruch stał się przedmiotem sporu prawnego o to, czy rząd może zaciągnąć zobowiązanie na podstawie uchwały Rady Ministrów mimo weta do ustawy wdrażającej — konstytucjonaliści cytowani przez media wskazywali na wątpliwości, a szef Kancelarii Prezydenta zapowiadał zbadanie uchwały przez Trybunał Konstytucyjny.

Nominacje generalskie: obie strony musiały się podpisać. Na tle tego sporu tegoroczne obchody pokazały też mechanizm współdziałania. Prezydent Karol Nawrocki mianował 21 oficerów Wojska Polskiego na stopnie generalskie i admiralskie, o czym poinformowało Biuro Bezpieczeństwa Narodowego. Jak przekazał szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz, wszystkie 21 postanowień kontrasygnował premier Donald Tusk. Awanse w armii wymagały więc zgodnego działania obu ośrodków — mimo równoległego sporu o finansowanie zbrojeń.

Podsumowanie

Hasło o „największej defiladzie Wojska Polskiego w historii” jest prawdziwe tylko wtedy, gdy mierzy się ją liczbą pojazdów. Ponad 300 jednostek sprzętu Wojsk Lądowych to więcej niż ok. 200 w 2018 i 2023 r. Ale 1800 maszerujących żołnierzy to mniej niż ok. 2000 w 2023 r. i mniej niż ponad 2600 w Katowicach w 2019 r., a 60 statków powietrznych to mniej niż 92 w 2023 r. i mniej niż ponad 100 w 2018 r. Dla porównania: rekordowa defilada z czasów PRL zgromadziła 275 samolotów.

Resort nigdzie nie powiedział, którą z tych metryk ma na myśli. Wiceminister Paweł Bejda mówił o największej defiladzie z okazji Święta Wojska Polskiego i o największej ilości sprzętu; komunikat ministerstwa poszedł szerzej i mówił po prostu o największej defiladzie w historii. To ta szersza wersja trafiła do nagłówków — i to ona liczb nie wytrzymuje.

Otwarte pozostaje pytanie o pieniądze. Najświeższa udokumentowana kwota to 2,6 mln zł za defiladę z 2018 r., podana bez pewności, czy obejmuje wszystkie pozycje — a godzina lotu jednego myśliwca F-16 to według danych resortu blisko 77 tys. zł. Ile kosztowała edycja 2026, wciąż warto ustalić.