Kluczowe ustalenia

  • 39. szczyt NATO odbywa się w Ankarze 7-8 lipca 2026, a gospodarzem jest Turcja. Na dzień 6 lipca obrady jeszcze się nie rozpoczęły — dostępny jest wyłącznie projekt deklaracji końcowej, do którego dotarły media. Finalny komunikat zostanie opublikowany dopiero po zamknięciu obrad.

  • Projekt zakłada przekazanie Ukrainie 70 mld euro (ok. 80 mld dolarów) pomocy wojskowej do końca 2026 roku oraz zapewnienie „co najmniej równoważnego poziomu” wsparcia w 2027 roku. To nie jest osobny budżet NATO, lecz suma zobowiązań narodowych i unijnych transz koordynowanych przez Sojusz.

  • Cel 5 proc. PKB na obronność do 2035 roku nie jest nowością Ankary — uzgodniono go rok wcześniej, na szczycie w Hadze w 2025 roku. Ankara ma go potwierdzić i doprecyzować, nie zmienić.

  • W projekcie Rosja ma zostać nazwana długoterminowym zagrożeniem dla bezpieczeństwa euroatlantyckiego, a przywódcy — w tym prezydent USA Donald Trump — mają potwierdzić „niezłomne zobowiązanie” do zbiorowej obrony w ramach artykułu 5.

  • Hasła o „nowym NATO” i „Polsce liderem zmian” to rama medialno-analityczna. Nie są to sformułowania z oficjalnego projektu deklaracji.

Media dotarły do projektu deklaracji NATO przed szczytem w Ankarze

Źródło: wydarzenia.interia.pl

Kontekst i tło

Szczyt w Ankarze to 39. spotkanie przywódców Sojuszu i pierwszy szczyt NATO organizowany przez Turcję. Odbywa się w cieniu wojny na Ukrainie: w nocy z 5 na 6 lipca 2026 rosyjski atak rakietowy na Kijów zabił co najmniej 15 osób, a we wcześniejszej fali ataków — według doniesień — zginęło około 30 osób. To bezpośrednie tło politycznych deklaracji, które mają paść w Ankarze.

Najważniejszy zapis finansowy — cel 5 proc. PKB na obronność — nie powstaje w Ankarze. Uzgodniono go rok wcześniej w Hadze jako tzw. Hague Defence Investment Pledge (haskie zobowiązanie inwestycyjne). Cel dzieli się na dwie części: 3,5 proc. PKB na twarde wydatki wojskowe (core defence) oraz 1,5 proc. PKB na szeroko rozumiane bezpieczeństwo i infrastrukturę — cyberobronę, mobilność wojskową, ochronę infrastruktury krytycznej. Terminem docelowym jest rok 2035.

Podobnie z instytucjami wojskowymi na wschodniej flance: Połączone Centrum Analiz, Szkolenia i Edukacji NATO-Ukraina (JATEC) otwarto w Bydgoszczy 17 lutego 2025 roku — ponad rok przed szczytem w Ankarze. To nie jest nowa decyzja tego szczytu, choć część mediów wiąże ją z „przełomem” w Ankarze.

Otwarcie Centrum NATO-Ukraina (JATEC) w Bydgoszczy, luty 2025

Źródło: gov.pl

Szczegółowa analiza

Pomoc dla Ukrainy: 70 mld euro, ale z gwiazdką. Według projektu deklaracji, do którego dotarł Reuters 3 lipca, państwa NATO mają zobowiązać się do przekazania Ukrainie 70 mld euro (ok. 80 mld dolarów) pomocy wojskowej do końca 2026 roku oraz zapewnienia „at least equivalent levels” („co najmniej równoważnego poziomu”) w 2027 roku. Stąd pojawiające się w części mediów kwoty rzędu 140 mld euro — to suma dwóch lat. Kluczowe zastrzeżenie: 70 mld euro nie jest osobnym budżetem NATO. To skoordynowana suma pakietów narodowych oraz unijnych transz pożyczkowych i zobowiązań dwustronnych, którą Sojusz spina i rozlicza. Na 6 lipca zapis pozostaje projektem — nie wiadomo jeszcze, czy przetrwa w finalnym komunikacie i czy będzie zobowiązaniem całego Sojuszu, czy węższej grupy państw.

Cel 5 proc. PKB: potwierdzenie, nie rewolucja. Ankara nie zmienia samego celu wydatkowego — szczyt ma go potwierdzić i doprecyzować. Spór dotyczy nie wysokości, lecz tempa i chętnych. Hiszpania sprzeciwia się planowi przeznaczania 5 proc. PKB na obronność, co relacjonowane jest jako ryzyko dla szczytu, a prezydent Trump naciska na sojuszników, by szybciej realizowali zobowiązanie. To pokazuje realny podział wewnątrz Sojuszu, który hasła o jedności zwykle wygładzają.

Rosja i artykuł 5. Projekt deklaracji nazywa Rosję długoterminowym zagrożeniem dla bezpieczeństwa euroatlantyckiego. Przywódcy — w tym Donald Trump — mają w tekście potwierdzić „ironclad commitment” („niezłomne zobowiązanie”) do zbiorowej obrony w ramach artykułu 5. Po stronie polskiej szef MSZ Radosław Sikorski przekazał mediom, że Trump potwierdził obowiązywanie artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego. To istotny sygnał polityczny, biorąc pod uwagę wcześniejsze wątpliwości co do stanowiska Waszyngtonu, ale również on odnosi się do stanu przed przyjęciem finalnego dokumentu.

Polska: lider wydatków, nie autor „nowego NATO”. Polskę na szczycie reprezentują prezydent Karol Nawrocki, wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz oraz szef MSZ Radosław Sikorski. Polska jest wskazywana jako lider wydatków obronnych w Europie, przeznaczając 4,48 proc. PKB na obronność — obok krajów bałtyckich (Estonii, Litwy i Łotwy), które również plasują się na szczycie zestawień. To jednak co innego niż medialna narracja o „nowym NATO 3.0” czy „Polsce liderem zmian”. Jak pokazują analizy przedszczytowe, te hasła to rama publicystyczna — nie występują w oficjalnym projekcie deklaracji.

Tło wojenne. Ataki na Kijów są nie tylko kontekstem, lecz argumentem w rozmowach o pomocy. W nocy z 5 na 6 lipca zginęło co najmniej 15 osób, a we wcześniejszej fali ataków — około 30. Prezydent Ukrainy apeluje o „mocne decyzje” na szczycie właśnie na tle tych ostrzałów.

Zełenski apeluje o mocne decyzje na szczycie NATO po ostrzale Kijowa

Źródło: euronews.com

Podsumowanie

Na dzień 6 lipca szczyt NATO w Ankarze jeszcze się nie zaczął, a to, co krąży w mediach, pochodzi z projektu deklaracji — nie z przyjętego dokumentu. Z projektu wynika: 70 mld euro pomocy wojskowej dla Ukrainy do końca 2026 roku i co najmniej tyle samo w 2027, potwierdzenie (a nie zmiana) celu 5 proc. PKB do 2035 roku uzgodnionego wcześniej w Hadze, nazwanie Rosji długoterminowym zagrożeniem oraz deklaracja trzymania się artykułu 5. Polska rzeczywiście należy do liderów wydatków na obronność, ale hasła o „nowym NATO” i „Polsce liderem zmian” są komentarzem, a nie zapisem dokumentu. Ostateczny obraz będzie można ocenić dopiero po opublikowaniu finalnego komunikatu po 8 lipca.