Kluczowe ustalenia
- GPW Benchmark S.A., administrator stawek WIBOR i WIBID, ogłosiła 18 maja 2026 r. decyzję o zaprzestaniu opracowywania obu wskaźników w trybie tzw. uporządkowanej likwidacji z dniem 1 stycznia 2037 r.
- Zgodnie z harmonogramem nowe umowy oparte na WIBOR nie mają być zawierane po 31 grudnia 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. wskaźnik będzie służył wyłącznie do obsługi wcześniej zawartych umów.
- 31 grudnia 2036 r. to ostatni dzień opracowywania stawek WIBOR i WIBID dla kluczowych terminów 1M, 3M i 6M — potwierdzają to komunikaty GPW i banków. Krótsze terminy znikają wcześniej: T/N i 2W wycofano już 22 grudnia 2025 r., termin Overnight przestanie być opracowywany 1 października 2026 r.
- Wiceminister finansów Jurand Drop powiedział 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu sejmowej Komisji Finansów Publicznych, że data zaprzestania WIBOR jest w opinii resortu „optymalna i bezpieczna”, a decyzja — „nieodwołalna”.
- Według informacji wiceministra na 8 czerwca 2026 r. wyemitowano już ok. 40 mld zł skarbowych papierów zmiennokuponowych opartych na nowym wskaźniku POLSTR — pierwszą serię (NZ0928) Skarb Państwa zaoferował na aukcji w listopadzie 2025 r.
- Konwersja istniejących kredytów z WIBOR na POLSTR ma być ekonomicznie neutralna: spread korygujący wyrówna historyczną różnicę między wskaźnikami, więc sama zamiana nie powinna skokowo zmienić raty — ani jej automatycznie obniżyć.
Źródło: zbp.pl
Kontekst i tło
Na WIBOR oparte są miliony czynnych złotowych umów kredytowych — hipotecznych, konsumenckich i korporacyjnych — a także obligacje skarbowe i korporacyjne, listy zastawne oraz instrumenty pochodne. Reforma wskaźnika dotyka więc niemal całego polskiego rynku finansowego.
Likwidacja WIBOR-u nie jest pomysłem ostatnich tygodni. Reformę prowadzi od 2022 r. Narodowa Grupa Robocza (NGR) ds. reformy wskaźników referencyjnych, w której zasiadają przedstawiciele Ministerstwa Finansów, KNF, NBP i sektora bankowego. Pierwotny harmonogram zakładał zastąpienie WIBOR-u wskaźnikiem WIRON — według wcześniejszych komunikatów konwersja miała się zakończyć w połowie dekady, ale w październiku 2023 r. Komitet Sterujący NGR przesunął finalny moment konwersji na koniec 2027 r. Z samego WIRON-u ostatecznie zrezygnowano: w grudniu 2024 r. Komitet wybrał nowy indeks — roboczo nazwany WIRF, a na początku 2025 r. ogłoszony jako POLSTR (Polish Short Term Rate). POLSTR opiera się wyłącznie na rzeczywistych transakcjach depozytowych overnight z rynku międzybankowego, podczas gdy WIBOR bazuje na kaskadzie danych zawierającej także elementy deklaratywne banków.
28 marca 2025 r. Komitet Sterujący NGR zaakceptował zaktualizowaną Mapę Drogową procesu zastąpienia WIBOR-u i WIBID-u, opublikowaną m.in. na stronie KNF. Instytucje — NGR, KNF, MF, NBP, ZBP i GPW Benchmark — konsekwentnie przedstawiają reformę jako planową operację zgodną z unijnym rozporządzeniem BMR, analogiczną do globalnej reformy, w której LIBOR zastąpiono wskaźnikami SOFR i SONIA.
📄 Zaktualizowana Mapa Drogowa reformy wskaźników (PDF, źródło: knf.gov.pl)
GPW Benchmark wyznacza indeks POLSTR od czerwca 2025 r. i udostępniła symulację jego historycznych wartości od 2019 r. — dane niezbędne do wyliczenia spreadu korygującego przy przyszłej konwersji umów.
Źródło: zbp.pl
Szczegółowa analiza
Harmonogram: trzy daty, które trzeba znać
Decyzja GPW Benchmark z 18 maja 2026 r. domyka wieloletni proces i wyznacza trzy kluczowe punkty. Po pierwsze, 31 grudnia 2026 r. — to ostateczny termin, po którym WIBOR i WIBID „nie mogą co do zasady być wykorzystywane i stosowane w nowych produktach i umowach finansowych”, jak ujmuje to komunikat administratora. Po drugie, 31 grudnia 2036 r. — ostatni dzień opracowywania stawek dla terminów 1M, 3M i 6M, na których opiera się ogromna większość umów kredytowych. Po trzecie, 1 stycznia 2037 r. — formalne zaprzestanie opracowywania i koniec stosowania wskaźników.
Wygaszanie odbywa się etapami. Terminy fixingowe T/N i 2W wycofano już 22 grudnia 2025 r., termin Overnight przestanie być opracowywany 1 października 2026 r., a stawka roczna (1Y) — zgodnie z decyzją opublikowaną przez KNF w grudniu 2025 r. — ma być wyznaczana do 21 grudnia 2026 r., w ramach dwunastomiesięcznego zobowiązania nałożonego na administratora przez nadzór. Warto przy tym pamiętać, że prezes ZBP Tadeusz Białek, przewodniczący Komitetu Sterującego NGR, zastrzegał wcześniej, że mapa drogowa może jeszcze ulec zmianie — media opisywały niepokój części banków co do tempa reformy.
Co padło na komisji sejmowej 10 czerwca
Na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych 10 czerwca 2026 r. reformę omawiali przedstawiciele MF i UKNF. Jurand Drop — podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów i członek Komitetu Sterującego NGR — mówił: „Decyzja jest nieodwołalna, została podjęta zgodnie z obowiązującym stanem prawa. Wskazana przez administratora i nadzorcę data zaprzestania WIBOR jest, także w opinii Ministerstwa Finansów, optymalna i bezpieczna”. Dyrektor Departamentu Badań i Nadzoru Regulacyjnego UKNF Michał Kruszka zapewniał z kolei, że sektor finansowy jest operacyjnie przygotowany do reformy, a banki poradzą sobie ze spodziewaną falą refinansowania kredytów w okresie, gdy równolegle będą funkcjonowały umowy oparte na WIBOR i na POLSTR.
Drop poinformował też, że według stanu na 8 czerwca 2026 r. wolumen wyemitowanych skarbowych papierów zmiennokuponowych opartych na POLSTR wynosi ok. 40 mld zł, a resort widzi na nie „duży, normalny popyt”. Rynek tych papierów budowany jest od listopada 2025 r., kiedy Ministerstwo Finansów zaoferowało na aukcji pierwszą serię obligacji NZ0928 opartą na nowym wskaźniku.
📄 Stenogram wcześniejszego posiedzenia komisji o reformie wskaźników (PDF, źródło: orka.sejm.gov.pl)
TSUE i spór o wadliwość WIBOR-u
Likwidacja wskaźnika toczy się równolegle do sporu sądowego o jego uczciwość. 12 lutego 2026 r. TSUE wydał wyrok w sprawie C-471/24 — pierwszej polskiej sprawie prejudycjalnej dotyczącej kredytu złotowego oprocentowanego według WIBOR, zainicjowanej czterema pytaniami Sądu Okręgowego w Częstochowie. Pytania dotyczyły m.in. tego, czy klauzule zmiennego oprocentowania oparte na WIBOR podlegają kontroli z dyrektywy 93/13, oraz czy w razie stwierdzenia nieuczciwości umowa mogłaby zostać utrzymana z samą marżą — jako kredyt „bezwiborowy”. Już we wrześniu 2025 r. rzeczniczka generalna TSUE wskazywała w opinii, że ocena sądu krajowego nie może dotyczyć samego wskaźnika.
Po wyroku obie strony ogłosiły wygraną. ZBP i PKO BP opublikowały komunikaty „WIBOR nie do podważenia” i „WIBOR się obronił”, podkreślając, że Trybunał potwierdził legalność i uczciwość stosowania wskaźnika w umowach z konsumentami. Kancelarie reprezentujące kredytobiorców odczytały ten sam wyrok jako wzmocnienie swojej pozycji — bo otwiera badanie przejrzystości klauzul informacyjnych o ryzyku zmiennej stopy: oś sporu przesuwa się z oceny samego wskaźnika na to, co bank powiedział klientowi przed podpisaniem umowy.
Źródło: zbp.pl
Kancelarie prowadzące pozwy „antywiborowe” (m.in. CGO Recovery i LexWibor) przedstawiają likwidację WIBOR-u jako dowód jego wadliwości, wskazując na częściową deklaratywność i brak pełnej transakcyjności wskaźnika. Instytucje odpowiadają, że to planowa reforma wynikająca z rozporządzenia BMR, a nie przyznanie się do błędu. Komitet Stabilności Finansowej podtrzymał ocenę o braku podstaw prawnych do badania klauzul zmiennego oprocentowania opartego na WIBOR pod kątem dyrektywy 93/13, a wiceminister Drop mówił już wcześniej, że „WIBOR jest zgodny z polskim i europejskim prawem”, a zarzuty wobec wskaźnika są nieuzasadnione.
Co konkretnie stanie się z ratą
Istniejące umowy bez działających klauzul awaryjnych zostaną przestawione na POLSTR rozporządzeniem Ministra Finansów, wydanym po stwierdzeniu tzw. zdarzenia regulacyjnego z art. 23c rozporządzenia BMR — KNF zapowiedziała, że spełnienie jego przesłanek zweryfikuje w 2026 r. Do nowego wskaźnika zostanie doliczony spread korygujący, wyliczany jako mediana z pięciu lat historycznych różnic między WIBOR-em a POLSTR-em składanym — to standard znany z reformy LIBOR i dokumentacji ISDA. Ponieważ POLSTR jest zwykle niższy od WIBOR-u, spread będzie dodatni: wyrówna różnicę, więc sama konwersja nie obniży automatycznie raty ani jej skokowo nie podniesie.
Zmieni się natomiast mechanika naliczania odsetek. WIBOR jest wskaźnikiem terminowym, patrzącym w przód — uwzględnia oczekiwania co do przyszłych stóp. POLSTR to stopa overnight składana wstecznie: po konwersji oprocentowanie będzie znane dopiero pod koniec okresu odsetkowego, a jego aktualizacja będzie częstsza. Dla kredytobiorcy oznacza to, że rata szybciej odzwierciedli bieżące decyzje o stopach procentowych — w obie strony.
Co pozostaje otwarte
- Kiedy banki realnie wprowadzą oferty kredytów hipotecznych opartych na POLSTR — mapa drogowa przewiduje wprowadzanie takich produktów w 2026 r., ale tempo poszczególnych banków pozostaje do zweryfikowania w nadchodzących miesiącach.
- Dokładna wysokość spreadu korygującego i treść rozporządzenia Ministra Finansów — będą znane dopiero po formalnym stwierdzeniu zdarzenia regulacyjnego, które KNF ma zweryfikować w 2026 r.
- Kierunek polskiego orzecznictwa po wyroku C-471/24 — sądy krajowe dopiero zaczną badać przejrzystość klauzul informacyjnych w konkretnych sprawach; pierwsze prawomocne wyroki pokażą, która interpretacja przeważy.
Podsumowanie
WIBOR rzeczywiście zniknie — i to według ogłoszonego oficjalnie planu. Administrator wskaźnika, GPW Benchmark, zdecydował 18 maja 2026 r., że WIBOR i WIBID przestaną istnieć 1 stycznia 2037 r. Nowych umów opartych na WIBOR nie będzie już po 31 grudnia 2026 r. — od 2027 r. wskaźnik posłuży tylko do obsługi starych umów, a najpopularniejsze stawki (1M, 3M, 6M) będą publikowane do końca 2036 r. Ministerstwo Finansów ocenia ten termin jako optymalny i bezpieczny, a nadzór finansowy zapewnia, że banki są przygotowane. Następcą jest POLSTR — wskaźnik oparty wyłącznie na rzeczywistych transakcjach jednodniowych między instytucjami finansowymi. Istniejące kredyty zostaną przestawione na POLSTR rozporządzeniem Ministra Finansów, z dodatkowym spreadem korygującym, który wyrówna różnicę między wskaźnikami. Dlatego sama zamiana nie obniży raty — zmieni się za to sposób jej naliczania: oprocentowanie będzie częściej aktualizowane i znane dopiero pod koniec okresu odsetkowego. Spór o to, czy WIBOR był wadliwy, trwa mimo wyroku TSUE z lutego 2026 r.: banki uznały, że wskaźnik „się obronił”, a kancelarie kredytobiorców — że Trybunał otworzył im drogę do badania, czy banki rzetelnie informowały klientów o ryzyku zmiennej stopy.
