Co napisaliśmy poprzednio

10 czerwca 2026 r. opisaliśmy w artykule „WIBOR naprawdę zniknie. Nowych umów nie będzie po 2026 r., wskaźnik wygaśnie z początkiem 2037 r.” decyzję GPW Benchmark z 18 maja 2026 r. o uporządkowanej likwidacji stawek WIBOR i WIBID. Wynikało z niej, że nowych umów opartych na WIBOR nie będzie można zawierać po 31 grudnia 2026 r., a sam wskaźnik przestanie być opracowywany 1 stycznia 2037 r. Ustaliliśmy wtedy, że następcą będzie POLSTR — wskaźnik liczony wyłącznie z rzeczywistych transakcji jednodniowych między instytucjami finansowymi — a stare kredyty miały zostać przestawione na nowy wskaźnik rozporządzeniem Ministra Finansów, z tzw. spreadem korygującym, który wyrówna historyczną różnicę między wskaźnikami. Zostawiliśmy wówczas otwarte pytanie: kiedy banki realnie wprowadzą hipoteki oparte na POLSTR. Teraz znamy na nie odpowiedź.

Co się zmieniło

Aktualizacja Mapy Drogowej reformy wskaźników referencyjnych stopy procentowej w Polsce

Źródło: bank.pl

  • Wcześniej: pisaliśmy, że tempo wprowadzania przez banki hipotek na POLSTR pozostaje niewiadomą, a ustalenie, że żaden bank takiej oferty nie ma, opieraliśmy na słabych przesłankach. Teraz: komunikat PKO Banku Polskiego z 1 września 2026 r. potwierdza, że „od 3 września 2026 r. PKO Bank Polski i PKO Bank Hipoteczny jako pierwsze banki w Polsce będą oferowały nowe kredyty hipoteczne o zmiennym oprocentowaniu opartym na wskaźniku referencyjnym z rodziny wskaźników POLSTR”. Business Insider Polska potwierdza przy tym drugą stronę tego ustalenia: do tej daty banki „nie oferowały klientom indywidualnym umów ze wskaźnikiem POLSTR (choć formalnie mogły to robić)”.

  • Wcześniej: cytowaliśmy zastrzeżenie prezesa Związku Banków Polskich Tadeusza Białka, że mapa drogowa reformy może jeszcze ulec zmianie — zapowiadał, że „w Mapie będziemy przesuwać także kilka terminów, które z przyczyn niezależnych od podmiotów krajowych doznały opóźnienia”. Teraz: zaktualizowana Mapa Drogowa została opublikowana i zawiera nowy kalendarz techniczny — m.in. termin „do końca trzeciego kwartału 2026 roku – uzyskanie gotowości do oferowania usług rozliczenia transakcji pochodnych OIS opartych na POLSTR przez zagraniczne izby rozliczeniowe”.

  • Wcześniej: opisywaliśmy ścieżkę przymusową — konwersję starych umów rozporządzeniem Ministra Finansów po stwierdzeniu tzw. zdarzenia regulacyjnego z art. 23c rozporządzenia BMR. Teraz: ta ścieżka została zamknięta. W czerwcu 2026 r. Komitet Stabilności Finansowej uznał, że w związku z ponad dziesięcioletnim okresem uporządkowanej likwidacji WIBOR-u „nie zachodzi konieczność wyznaczenia zamiennika (zamienników) w drodze rozporządzenia”. Niezależnie od tego Najwyższa Izba Kontroli ustaliła, że w odniesieniu do art. 23c BMR „nie wystąpiło zdarzenie uprawniające właściwy organ państwa członkowskiego do wyznaczenia zamiennika lub zamienników WIBOR”.

  • Wcześniej: pisaliśmy, że spread korygujący — liczony jako mediana pięcioletnich różnic między WIBOR-em a POLSTR-em składanym, tak by konwersja była ekonomicznie neutralna — wyrówna różnicę między wskaźnikami. Teraz: sama metoda pozostaje w mocy, ale straciła praktyczne zastosowanie. Prezes ZBP Tadeusz Białek wskazał, że w opublikowanym projekcie ustawy spread przewidziano wyłącznie na wypadek wydania przez ministra rozporządzenia o zamienniku — a skoro Komitet Stabilności Finansowej uznał je za zbędne, „w obecnym brzmieniu projektu kwestia spreadu ma więc jedynie zastosowanie teoretyczne”.

  • Wcześniej: podawaliśmy za wiceministrem finansów, że na 8 czerwca 2026 r. wolumen skarbowych papierów opartych na POLSTR wynosił ok. 40 mld zł. Teraz: portfel urósł do ok. 60 mld zł, a Ministerstwo Finansów zakończyło w marcu 2026 r. sprzedaż instrumentów skarbowych opartych na WIBOR — od tego czasu wszystkie hurtowe obligacje o zmiennym oprocentowaniu emitowane są na podstawie POLSTR.

Co nowego

Co dokładnie uruchamia PKO BP — i czego w tej ofercie nie ma

Zakres zmiany jest węższy, niż sugeruje część nagłówków. W komunikacie z 1 września 2026 r. bank zapisał wprost: „Zmiana obejmie nową sprzedaż kredytów hipotecznych”, a PKO Bank Polski jako pierwszy wdraża to rozwiązanie w nowej sprzedaży. Oznacza to, że oferta dotyczy wyłącznie umów zawieranych od 3 września — nie jest to konwersja istniejących kredytów. Jak podsumowała to Interia, „stare kredyty oparte na wskaźniku WIBOR nie będą zmieniane”. Bank powołuje się przy tym na Rekomendację Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych „w zakresie zasad i sposobów stosowania wskaźnika stopy procentowej POLSTR […] przy zawieraniu nowych umów”.

Czego w komunikacie nie ma? Poziomu marż ani RRSO dla nowej oferty — po informacje o samym wskaźniku bank odsyła do GPW Benchmark, ale nie podaje warunków cenowych. To istotne, bo — jak pokazujemy niżej — to właśnie marża decyduje o tym, czy kredyt na POLSTR wyjdzie taniej.

PKO BP ogłasza zmianę wskaźnika w kredytach hipotecznych od 3 września

Źródło: rmf24.pl

Na 2 września 2026 r. żaden inny bank w Polsce nie ogłosił konkretnej daty startu własnej oferty hipotek na POLSTR. Część instytucji zapowiedziała jedynie, że „z nową ofertą kredytów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem ruszy w czwartym kwartale tego roku”. Powód dotychczasowej wstrzemięźliwości opisał Business Insider Polska: banki, „mając w pamięci zamieszanie związane z WIRON-em i ze względu na rozważane wprowadzenie stopy referencyjnej NBP do umów hipotecznych”, nie kwapiły się z ofertą, mimo że formalnie mogły ją wprowadzić.

Ile naprawdę wynosi różnica między wskaźnikami

To punkt, w którym najczęściej myli się prasa. Według notowań administratora, GPW Benchmark, na przełomie sierpnia i września 2026 r. WIBOR 1M wynosił 3,81 proc. (1 września), a POLSTR 1M Stopa Składana — 3,55373 proc. (2 września). Różnica przekracza więc 20 punktów bazowych. „Parkiet” podał z kolei, że „w poniedziałek, 31 sierpnia, WIBOR 3M wynosił 3,8 proc., podczas gdy POLSTR 1M Stopa Składana […] wynosił 3,55 proc.” — to ok. 25 punktów bazowych różnicy. Dla porównania: stopa referencyjna NBP wynosiła 2 września 2026 r. 3,75 proc.

Kluczowe jest jednak, skąd ta różnica się bierze. POLSTR 1M Stopa Składana jest wskaźnikiem składanym wstecznie i nie zawiera premii terminowej ani premii za ryzyko kredytowe, które są wbudowane w terminowy WIBOR. Rozbieżność poziomów obu wskaźników wynika więc z ich konstrukcji, a nie z tego, że jeden „zawyża”, a drugi „wycenia uczciwie”. Nie jest to też stała różnica: w grudniu 2025 r. relacja bywała odwrotna, choć tego akurat odczytu nie udało nam się potwierdzić w wiarygodnym źródle.

Czy rata będzie niższa? To zależy od marży

Oprocentowanie nominalne kredytu hipotecznego to suma wskaźnika referencyjnego i marży banku. Niższy poziom POLSTR nie przekłada się więc automatycznie na niższą ratę. „Parkiet” ujmuje to bez ogródek: „Łączne oprocentowanie hipoteki to bowiem wskaźnik referencyjny powiększony o marżę banku. Jeżeli przy kredycie opartym na POLSTR bank ustali wyższą marżę niż wcześniej przy WIBOR-ze, korzyść […] może zostać całkowicie zniwelowana”. Podobnie serwis Forsal: „W praktyce o koszcie kredytu zdecyduje również polityka banków” — bo różnica między wskaźnikami „nie jest równoznaczna z taką samą zmianą oprocentowania kredytu”. A ponieważ PKO BP nie ujawnił marż w komunikacie, na dziś nie da się rozstrzygnąć, czy jego oferta na POLSTR będzie tańsza od WIBOR-owej.

Warto też rozwiać jedno nieporozumienie: w nowych umowach opartych na POLSTR nie stosuje się spreadu korygującego. Spread jest mechanizmem zastępowania wskaźnika w umowach już zawartych — w świeżo podpisywanym kredycie po prostu nie ma czego korygować.

Projekt ustawy: banki dostaną obowiązek, klienci — wybór bez przymusu

Ministerstwo Finansów skierowało do konsultacji projekt ustawy o numerze UC132 w wykazie prac legislacyjnych — to kolejny krok reformy. Jego konstrukcja jest inna niż zakładana wcześniej ścieżka rozporządzeniowa:

  • Obowiązek złożenia oferty ma dotyczyć „wszystkich umów o kredyt konsumencki i hipoteczny ze zmiennym oprocentowaniem, w których stosowany jest WIBOR”, a sama oferta ma zawierać co najmniej propozycję wyboru między stałą stopą oprocentowania a zmiennym oprocentowaniem opartym na POLSTR.
  • Kredytodawca ma na to 9 miesięcy — liczonych od dnia wystąpienia zdarzenia regulacyjnego albo od wejścia przepisów w życie, jeśli zdarzenie nastąpiło wcześniej. To termin dla banku, nie dla klienta; media często mylą go z drugim terminem.
  • Klient ma, według doniesień medialnych, dwa miesiące na odpowiedź — „Rzeczpospolita” podaje, że „oferta ma być ważna przez 2 miesiące, a jej warunki nie mogą przewidywać podwyższenia marży banku”.
  • Najważniejsze: przepis jest bezsankcyjny. „Jeżeli klient nie zdecyduje się na nową formę oprocentowania kredytu, to umowa dalej będzie funkcjonować w oparciu o wskaźnik WIBOR”. Nie ma zatem automatycznej konwersji z mocy prawa — brak odpowiedzi oznacza pozostanie przy dotychczasowym wskaźniku.
  • Marża przy takiej zamianie nie może wzrosnąć, ale może zostać obniżona — jak zaznaczył prezes ZBP, w uzasadnieniu projektu ustawodawca dopuścił to wprost, „żeby zwiększyć atrakcyjność oferty i powodzenie akcji aneksowania umów”.

Rząd zamierzał przyjąć projekt jeszcze w trzecim kwartale 2026 r.

Jak działa POLSTR 1M Stopa Składana — i co to zmienia w ryzyku

POLSTR jest wyznaczany na podstawie niezabezpieczonych depozytów overnight składanych między instytucjami kredytowymi i finansowymi, podczas gdy WIBOR opiera się na kaskadzie danych, której częścią są także kwotowania wiążące przekazywane przez banki. Skalę tego rynku pokazuje jeden parametr metodyki: Maksymalny Próg Wolumenowy Pojedynczej Transakcji dla POLSTR w 2026 r. wynosi 1,65 mld zł.

Sam wskaźnik używany przez PKO BP należy — jak opisuje to KNF — do rodziny indeksów „patrzących wstecz”: POLSTR 1M Stopa Składana jest „skalkulowana zgodnie z metodą procentu składanego, powstająca poprzez złożenie jednodniowych stóp procentowych […] w określonym terminie zapadalności predefiniowanym wstecz”. W praktyce oznacza to złożenie dziennych odczytów POLSTR z poprzedniego miesiąca.

Dla kredytobiorcy najbardziej odczuwalna zmiana ma charakter kalendarzowy: oprocentowanie będzie aktualizowane co miesiąc, podczas gdy przy kredytach na WIBOR zmienia się ono raz na kwartał (WIBOR 3M) albo raz na pół roku (WIBOR 6M) — jak tłumaczy sam PKO BP, „jeśli […] kredyt oparty jest na WIBOR 3M, to nasza rata może się zmienić tylko raz na kwartał”. Rata szybciej odzwierciedli więc decyzje Rady Polityki Pieniężnej — w obie strony.

Druga zmiana jest techniczna, ale ważna dla planowania domowego budżetu. W konstrukcji compounded in arrears (składanie wstecz) wysokość wskaźnika za dany okres odsetkowy jest znana dopiero pod koniec tego okresu. Dlatego banki stosują mechanizmy przesunięcia okresu obserwacji — lookback lub observation shift. Jak opisuje branżowy serwis prnews.pl, standardowe podejście zakłada okres obserwacji wynoszący pięć dni roboczych, dzięki czemu „kwota należnych odsetek jest znana z odpowiednim wyprzedzeniem”.

Co wciąż aktualne

GPW Benchmark zdecydował o zaprzestaniu opracowywania wskaźników WIBOR i WIBID z początkiem 2037 r.

Źródło: bankier.pl

  • Daty końca WIBOR-u nie uległy zmianie. KNF potwierdza, że „31 grudnia 2036 roku będzie ostatnim dniem opracowywania Stawek Referencyjnych WIBID i WIBOR dla najważniejszych Terminów Fixingowych, tj. 1M, 3M oraz 6M”, a 1 stycznia 2037 r. przyjmuje się za dzień uporządkowanej likwidacji wskaźnika. Trzyma się też kalendarz wygaszania krótszych terminów: od 22 grudnia 2025 r. nie są opracowywane WIBID i WIBOR dla terminów TN i 2W, WIBOR ON znika 1 października 2026 r., a WIBOR 1Y ma być wyznaczany metodą algorytmiczną do 21 grudnia 2026 r.

  • Termin 31 grudnia 2026 r. dla nowych umów obowiązuje. Zaktualizowana Mapa Drogowa przewiduje „od początku 2027 roku – niestosowanie wskaźników referencyjnych WIBID i WIBOR w nowych umowach i instrumentach finansowych”, z wyjątkiem transakcji pochodnych służących zarządzaniu ryzykiem portfeli legacy, czyli już zawartych umów. KNF formułuje to jako oczekiwanie nadzorcze wobec „wszystkich podmiotów nadzorowanych, a zwłaszcza kredytodawców i pożyczkodawców”. Osoby z czynnymi kredytami na WIBOR nie tracą swoich umów — po 1 stycznia 2027 r. wskaźnik służy wyłącznie ich obsłudze, aż do końca 2036 r.

  • Nadzór potwierdził legalność trybu likwidacji. KNF uznała, że „tryb zaprzestania opracowywania wskazanych przez Administratora Terminów Fixingowych wskaźnika referencyjnego WIBOR® jest zgodny z przepisami Rozporządzenia BMR oraz procedurą wewnętrzną GPW Benchmark SA”.

  • POLSTR nie jest wskaźnikiem świeżo wymyślonym na potrzeby tej oferty. GPW Benchmark rozpoczęła jego wyznaczanie 2 czerwca 2025 r., a 2 września 2025 r. Komitet Sterujący NGR poinformował, że dzień wcześniej zastosowano go po raz pierwszy na krajowym rynku finansowym — tym samym POLSTR zyskał status wskaźnika referencyjnego zgodnie z wymogami rozporządzenia BMR.

Podsumowanie

Tak, POLSTR wszedł do polskich hipotek — od 3 września 2026 r. oferuje je Grupa PKO Banku Polskiego i na razie robi to jako jedyna. To jednak start oferty, a nie koniec WIBOR-u: zmiana obejmuje wyłącznie nową sprzedaż, a stare kredyty pozostają na dotychczasowym wskaźniku. WIBOR zniknie z nowych umów dopiero po 31 grudnia 2026 r., a z rynku — z początkiem 2037 r.

Nie potwierdza się natomiast obietnica tańszej raty „z automatu”. POLSTR 1M Stopa Składana jest rzeczywiście o ponad 20 punktów bazowych niższy od WIBOR-u 1M, ale ta różnica bierze się z konstrukcji wskaźnika — brakuje w nim premii terminowej i premii za ryzyko kredytowe. O koszcie kredytu decyduje suma wskaźnika i marży banku, a PKO BP nie ujawnił marż dla nowej oferty. Dopóki tego nie zrobi, „tańszy kredyt” pozostaje hipotezą, nie faktem.

Największa zmiana wobec tego, co pisaliśmy w czerwcu, dotyczy jednak starych umów. Ścieżka przymusowa — konwersja rozporządzeniem Ministra Finansów ze spreadem korygującym — została odsunięta: Komitet Stabilności Finansowej uznał ją w czerwcu 2026 r. za zbędną. W jej miejsce wchodzi projekt ustawy UC132: bank będzie musiał w ciągu 9 miesięcy zaproponować klientowi wybór między stałą stopą a POLSTR-em, ale przepis jest bezsankcyjny — kto oferty nie przyjmie, zostaje na WIBOR-ze. Dla kredytobiorcy oznacza to realny wybór zamiast przymusowej zamiany, a jednocześnie decyzję, którą trzeba będzie podjąć samodzielnie: przy POLSTR oprocentowanie aktualizuje się co miesiąc, nie raz na kwartał, więc rata szybciej reaguje na decyzje RPP — w obie strony.